I AM Europe – Europejski Rok Obywateli

Rok 2013 został ogłoszony Europejskim Rokiem Obywateli. W ramach jego obchodów w Europie rozpoczęto debatę o zaangażowaniu obywateli w podejmowanie decyzji, przede wszystkim na poziomie europejskim. Jakie prawa mamy jako obywatele Unii Europejskiej? W jakiej Europie chcemy żyć? O czym chcemy decydować? O czym decydować możemy? Do tej debaty włączyliśmy się i my!

Zostaliśmy zaproszeni do projektu I AM Europe zainicjowanego przez Fundację Evens z Belgii. W gronie przedstawicieli organizacji pozarządowych z dziewięciu krajów (m.in. Belgii, Francji, Szwecji, Bułgarii czy Hiszpanii) chcemy sprawdzić, czy jako obywatele Unii Europejskiej możemy włączyć się w proces podejmowania decyzji i jak to zrobić. Zaczęliśmy od dyskusji o tym, co sprawdzone w lokalnych działaniach. Zaprosiliśmy doświadczonych animatorów społeczności lokalnych, działających w swoim najbliższym otoczeniu, aby podzielili się z nami swoimi dobrymi praktykami.

Po intensywnej dyskusji powstał model lokalnego działania, w który wpisują się bardzo różne projekty. W naszym modelu bardzo ważną rolę pełni aktywny lider, angażujący się w sprawy społeczności, w której żyje. Wierzymy, że energia takich osób jest siłą napędową zmian!

Co dla nich znaczy być jej obywatelem opowiadają uczestniczki projektu Magda Latuch* oraz Ania Pelc**

Magda: Być obywatelką Europy to dla mnie być świadomą tego, w jakiej przestrzeni kulturowej podejmuję działania społeczne. Podejmować dialog na temat zmian i zjawisk społecznych dotyczących nas indywidualnie, ale również poddawać krytyce lub aprobacie decyzje podejmowane przez władze rządzące poszczególnymi krajami w Europie.

Ania: Chcę też czuć wolność do wyrażania swoich przekonań, osobowości i tożsamości. Czerpać siłę z lokalnej historii oraz dostępu do europejskiego dziedzictwa.

W projekcie I AM Europe spotykacie działaczy i animatorów z całego kontynentu. Co Wam dają te spotkania i rozmowy?

Magda: Przynoszą przede wszystkim nowe spojrzenie na działalność na poziomie lokalnym. Zaczęłam zastanawiać się, w jaki sposób działania o charakterze lokalnym wpływają na zmiany społeczne o charakterze regionalnym, państwowym i europejskim. Spotkaliśmy się w bardzo różnorodnym towarzystwie pracowników trzeciego sektora z różnych krajów, którzy mają różne pomysły na działania na rzecz społeczności lokalnych, wykorzystują odmienne narzędzia.

Ania: Po pierwszym międzynarodowym spotkaniu w Antwerpii jasne stało się, jak bardzo różnimy się między sobą, jako przedstawiciele innych państw, choć połączeni w jedną Unijną strukturę. To niby oczywiste, ale przy poruszaniu ważnych dla delegacji narodowych wątków okazuje się, że na skalę europejską trudno przełożyć potrzeby krajowe. To sprawia, że dużo ogromnych, liczebnych grup, staje się mniejszościami. Jak zatem współdziałać, by z różnorodności czerpać siłę i wspierać lokalne inicjatywy? Czy my, jako obywatele mamy realny wpływ (i jaki?) na prawo europejskie? Oto zasadnicze pytania.

Czy projekt, w którym bierzecie udział, w jakiś sposób pomaga na te pytania odpowiedzieć?

Magda: To ciekawy eksperyment, “projekt w budowie”. Daje możliwość sprawdzenia, czy istnieje możliwość kontaktu i współpracy ze strukturami władz Unii Europejskiej.

Model naszych działań zabraliśmy do Antwerpii na międzynarodowe spotkanie z uczestnikami projektu z innych krajów. Opowiadaliśmy o naszych lokalnych doświadczeniach, dowiedzieliśmy się, jak o temacie partycypacji mówi się w innych krajach. Czy możemy wykorzystać nasze dobre praktyki w kontekście europejskim? Będziemy to sprawdzać w kolejnych działaniach projektu. Efekty tego międzynarodowego eksperymentu opiszemy i opublikujemy w formie gazety.

*Magda Latuch jest animatorką społeczną. Na co dzień pracuje na rzecz aktywizacji społecznej najstarszych mieszkańców Dzielnicy Praga Północ, Praga Południe i Wola poprzez organizację wydarzeń o charakterze międzypokoleniowym w Stowarzyszeniu Barwy Kultury.

**Ania Pelc artystka, graficzka, społeczniczka. Założyła pracownię artystyczną BLOK ŻAB na warszawskim Ursynowie – na co dzień miejsce pracy dla kilku młodych artystek/artystów, w weekendy miejsce spotkań z przyjaciółmi i sąsiadami.