„Projektowanie starości. Kurs pracy z osobami starszymi dla kadr kultury”

Globalnie i lokalnie, w krajach rozwiniętych i rozwijających się, społeczeństwa się starzeją. Do 2050 roku Polska osiągnie jeden z najwyższych współczynników starości w Europie. Coraz więcej osób pracujących w kulturze zdaje sobie sprawę, że to właśnie osoby starsze będą (a może już są) jedną z największych grup odbiorców ich działań. Czy kultura jest gotowa na srebrną rewolucję?

Szukając rozwiązań czasem zapominamy, że grupa seniorów jest bardzo zróżnicowana. Są 60, 70, 80 i 90-latkowie. Są seniorzy sprawni i wymagający wsparcia, są kobiety i mężczyźni. Proponowane działania powtarzają się.  Jeśli czujesz, że brakuje Ci pogłębionej wiedzy o osobach starszych, szukasz pomysłów na niestandardowe formy pracy z nimi i interesuje Cię znalezienie własnej drogi w pracy z osobami starszymi – zapraszamy do udziału w kursie „Projektowanie starości”.

Proponujemy 3 bloki tematyczne:

1) Rozumienie starości: uczestnicy i uczestniczki poznają zróżnicowanie grupy, jej potrzeby i zmierzą się ze stereotypami na temat starości. Zdiagnozujemy najważniejsze wyzwania i potrzeby. Przybliżymy podstawową wiedzę dotyczącą procesów starzenia się (aspekty psychologiczne i społeczne), konkretne wyzwania społeczne związane z procesem starzenia się społeczeństwa, bariery instytucjonalne, systemowe, społeczne i kulturowe stojące przed osobami starszymi w kontekście społeczności i/lub instytucji, w której pracują uczestnicy.

2) Odczuwanie starości: uczestnicy i uczestniczki lepiej poznają siebie, swoje motywacje do zajęcia się tą tematyką, przekonają się ile emocji, kontekstów i znaczeń wiążę się z pojęciem starości. Zanurzymy się w doświadczeniu kontaktu z konkretnymi osobami starszymi i/lub ich opiekunami.

3) Projektowanie starości: przedstawimy przykłady ambitnych i niesztampowych projektów realizowanych z i przez osoby starsze w różnych typach instytucji i organizacji. Poruszymy takie tematy jak: działania międzypokoleniowe, obywatelskie, na rzecz wspólnej przestrzeni oraz działania wokół dziedzictwa. Uczestnicy i uczestniczki poznają rozwiązania dostępne na otwartych licencjach i gotowe do wykorzystania.Przeprowadzimy uczestników i uczestniczki przez proces projektowania (korzystając z metody design thinking) własnego pomysłu na działania skierowane do osób starszych w swojej instytucji/organizacji/inicjatywie.

Prowadzący:

Milena Bajer - ukończyła studia na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego w zakresie pedagogiki ogólnej, animacji społeczno – kulturalnej, projektowania edukacyjnego oraz pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej z terapią pedagogiczną. Na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego ukończyła także studia w zakresie rozwoju potencjału społecznego organizacji. Od urodzenia mieszka w Aleksandrowie i właśnie to miejsce traktuje jak swoją “mała ojczyznę”, dlatego praca na rzecz mieszkańców w Wawerskim Centrum Kultury Aleksandrów sprawia jej niezwykle wiele przyjemności i satysfakcji. Wspólnie z zespołem i sąsiadami chce tworzyć ciepłe miejsce z duszą – instytucję kultury w której każdy będzie mógł swobodnie rozwijać swoje zainteresowania i talenty.

Marta Białek-Graczyk stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W latach 2012-2015 członkini Społecznej Rady Kultury przy Prezydencie Miasta St. Warszawy. Autorka publikacji „Kulturalny start-up – podpowiedzi dla inkubatorów”. Pomysłodawczyni i superwizorka pracy oraz metody inkubacji w programie „Generator Innowacji. Sieci Wsparcia” finansowanym ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Konsultantka i trenerka w obszarze kultury, zarządzania projektami, kultury osób starszych i pracy z lokalną społecznością. Prowadziła warsztaty i szkolenia dla takich instytucji jak m.in.: Narodowe Centrum Kultury, Instytut Kultury Miejskiej, Mazowiecki Instytut Kultury, Urząd Miasta St. Warszawy, Europejska Fundacja Kultury, Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego, Narodowy Instytut Audiowizualny, Związek Miast Polskich, Instytut Adama Mickiewicza, British Council, Fundacja Orange, Muzeum Polin, Muzeum Sztuki Współczesnej, Ambasada Holandii w Polsce.

Ewa Drop –  psycholog i gerontolog, współautorka i wieloletnia realizatorka programu Blisko Bliskich dla rodzinnych (nieformalnych) opiekunów osób starszych oraz programów dla osób w wieku emerytalnym z zakresu aktywizacji, utrzymania sprawności umysłu (treningi funkcji poznawczych), zapobiegania izolacji społecznej osób starszych i ich otoczenia. Od 2012 nieprzerwanie prowadzi szkolenia gerontologiczne i treningi funkcji poznawczych, konsultacje, seminaria i wykłady dla osób starszych i ich opiekunów (ponad 2500 godzin zajęć). Ukończyła podyplomowe studium terapii i treningu grupowego na UKSW w Warszawie, szkolenia z zakresu zapobiegania przemocy wobec osób starszych, pomocy psychologicznej, interwencji kryzysowej. Jest konsultantką Telefonu wsparcia dla rodzin i bliskich osób starszych prowadzonym przez Stowarzyszenie Syntonia. Przez kilka lat pracowała w poradni mailowej Instytutu Psychologii Zdrowia oraz w Poradni Telefonicznej dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym. Systematycznie szkoli się i uzupełnia swoją wiedzę i kompetencje na szkoleniach i konferencjach branżowych. Prowadzi także szkolenia i superwizje dla wolontariuszy pracujących z osobami starszymi. Pracuje także jako neuropsycholog w Oddziale Geriatrii Szpitala Bielańskiego.

Ewa Kominek od 22 lat pełni funkcję Zastępcy Dyrektora w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Pruszkowie. Zawsze jej pracy zawodowej towarzyszyła intensywna działalność społeczna,  a osoby starsze – ich prawa oraz potrzeby były i są jej osobistym polem zaangażowania. Przez wiele lat aktywna członkini Stowarzyszenia Sportowców Niepełnosprawnych, współtwórczyni Stowarzyszenia Przyjaciół Sonnebergu. Do 2016 roku członkini zarządu ekumenicznej Fundacji „Samaritanus”, z którą tworzyła ogólnopolską sieć ośrodków Ośrodków Aktywizacji Seniorów, działających m.in w Poznaniu, Lublinie, Pruszkowie i Koszalinie. Od 2004 roku jest ekspertką ds. dyskryminacji osób starszych  w AGE Platform EU w Brukseli. W latach 2009–2015 członkini w komisji oceniającej polskie miasta startujące w konkursie Komisji Europejskiej ,,Access City Award”. W 2010 r. otrzymała od prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, Srebrny Krzyż Zasługi, m.in. za działania na rzecz seniorów. Od 2014 roku członkini Komisji Polityki Społecznej Związku Miast Polskich. W latach 2013–2015 członkini Rady ds. Polityki Senioralnej w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej. W Towarzystwie „ę” od 2017 roku pracuje przy projekcie „Generator Innowacji. Sieci wsparcia” jako tutorka wspierająca rozwój innowacyjnych rozwiązań, a od zeszłego roku jako specjalistka ds. osób starszych.

Bartek Lis – socjolog, badacz jakościowy (doktor nauk społecznych), koordynator projektów społecznych w Centrum Praktyk Edukacyjnych w poznańskim Centrum Kultury ZAMEK. Od 2012 roku współpracownik Towarzystwa Inicjatyw Twórczych „ę” (m.in. badacz, ewaluator i szkoleniowiec w projektach skierowanych do seniorów: „Generator Innowacji – Sieci Wsparcia”, „Zoom na Rady seniorów”, „Seniorzy w Akcji”(. Od 2018 roku pomysłodawca i koordynator projektu „Zamek OTWARTY. Kultura z i dla seniorów zależnych” (CK Zamek), kierownik zespołu badawczego („Seniorzy zależni – badanie potrzeb kulturalnych”, 2019) realizowanego przez zespół Centrum Praktyk Edukacyjnych w CK Zamek w Poznaniu. Od 2015 roku współpracownik Fundacji Impact w zakresie rozwoju publiczności. W latach 2012-2017 kurator projektów społecznych w Muzeum Współczesnym Wrocław.

Anna Rochowska – pedagożka teatru, koordynatorka Zespołu Edukacji TR Warszawa – w którym pracuje od 1996 roku, członkini Stowarzyszenia Pedagogów Teatru. Absolwentka Wydziału Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej w Warszawie, kursu dla Pedagogów Teatru TiSZ/Anex organizowanego przez Instytut Teatralny w Warszawie oraz Podyplomowych Studiów dla Menadżerów Kultury na Wydziale Zarządzania UW, doktorantka w IS PAN. W TR WARSZAWA prowadzi i inicjuje szereg projektów z zakresu pedagogiki teatru – dla różnych grup odbiorców: dla dzieci, młodzieży, studentów, dorosłych i seniorów,  jak również dla osób z niepełnosprawnościami sensorycznymi dbając o ich pełny dostęp do kultury. Koordynuje i współprowadzi grupę Archipelag TR, której członkiniami są wieloletnie uczestniczki grupy Archipelag Pokoleń, programu prowadzonego przez Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę”. Uhonorowana została wyróżnieniem specjalnym podczas I Giełdy WPEK (Warszawskiego Programu Edukacji Kulturalnej) za realizację programu „Edukacja w TR” w 2009 roku oraz III Nagrodą podczas V Giełdy WPEK w 2014 roku za projekt „Audiodeskrypcja w TR” z 2013 roku. Brała udział w pracach Rady Programu Trauma i Duma, realizowanego przez Narodowe Centrum Kultury. Zasiada w  radzie programowej Fundacji Kultury bez Barier.

Dr Magdalena Rosochacka-Gmitrzak – socjolożka w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Działania naukowe prowadzi w obrębie socjologii starzenia się, gerontologii społecznej i socjologii rodziny. Współredaktorka pracy „Dialog międzypokoleniowy. Między ideą a praktyką. Inspiracje” (2013, z A. Chabierą). Jako ekspertka działa w Komisji ds. Osób Starszych w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich. Służyła wsparciem doradczym lokalnym inicjatywom podczas projektu „ZOOM na Rady Seniorów”, zasiadała w komisji rekrutacyjnej „Seniorów w akcji”. Angażowała się bezpośrednio w prace badawcze prowadzone przez Towarzystwo Inicjatyw Twórczy „ę” m.in. w projekcie „Laboratorium Jakości Życia”. Od 2017 roku pracowała jako członkini komisji w konkursie „Generator Innowacji. Sieci Wsparcia”.

Katarzyna Wala – badaczka jakościowa, antropolożka kulturowa, animatorka. Projektuje i realizuje badania jakościowe, w tym diagnozy społeczne, konsultacje społeczne i ewaluacje. W latach 2017-2018 metodyczka ds. badań i ewaluacji w projekcie Generator Innowacji. Sieci wsparcia, który był realizowany w ramach Programu Operacyjnego: Wiedza, Edukacja, Rozwój.  Od 2018 r. pracuje jako Qualitative Design Researcher w hubraumie – Inkubatorze Technologicznym Deutsche Telecom.  Autorka i współautorka publikacji i raportów z badań dotyczących osób starszych.

Formularz zgłoszeniowy: https://forms.gle/64Kkzda1UNd7mTML8

PROGRAM:

CZĘŚĆ I 

05.12 (czwartek)

17:00 – 17:45            Wstęp i zapoznanie

18:00 – 19:30           Kultura i srebrne tsunami czyli dlaczego organizacje i instytucje kultury powinny przygotować się na starzenie się          społeczeństwa (wystąpienie i warsztat) – Marta Białek-Graczyk

06.12 (piątek)

09:00 – 10:45          Co wiemy o starości? O stereotypach, przekonaniach i wyobrażeniach na temat starości – Ewa Drop 

11:00 – 14:00          Odczuwanie starości: jeden dzień z życia osoby starszej (warsztat i doświadczenie)

Moderacja: Ewa Kominek, dr Magda Rosochacka-Gmitrzak, Marta Białek-Graczyk, goście: osoby starsze i ich opiekunowie.

14:00 – 15:00         Przerwa obiadowa

15:00 – 17:00         Rozumienie starości: wyzwania starzejącego się społeczeństwa (wykład i warsztat) – dr Magda Rosochacka-Gmitrzak

17:00 – 18.30         Projektowanie starości: seniorzy w instytucjach kultury – spotkanie z doświadczeniem i networking – Milena Bajer

II CZĘŚĆ

12.12 (czwartek)

17:00 – 18:30        Projektowanie starości: senior jako mentor, wolontariusz, twórca (przykłady możliwych działań)

18:30 – 20:00      Projektowanie starości: seniorzy w instytucjach kultury – spotkanie z doświadczeniem i networking – Anna Rochowska

13.12 (piątek)

09:00  – 12:00     Projektowanie starości: osoby starsze zależne jako (nie) publiczność instytucji kultury (warsztat): dr Bartek Lis

12:15 – 13:15         Przerwa obiadowa

13:15 – 14:45        Rozumienie starości: wyzwania starzejącego się społeczeństwa cd. –   dr Magda Rosochacka-Gmitrzak

15:00 – 18:30     Projektowanie starości: projektowanie rozwiązań dla osób starszych metodą design thinking z wykorzystaniem „ gotowych                                    pomysłów do wzięcia” – Katarzyna Wala

18:30 –  19:00    Podsumowanie i wręczenie zaświadczeń o ukończeniu kursu

 Miejsce: Kawiarnia Międzypokoleniowa  Domu  Kultury Śródmieście (ul. Anielewicza 3/5, 00-157 Warszawa)

Termin zgłoszenia udziału: 27 listopada 2019 r.

Liczba miejsc jest ograniczona. Zastrzegamy sobie możliwość wyboru zgłoszeń.

Czas trwania i termin kursu: 20 godzin łącznie – w terminach: 05.12 (czwartek – 3h), 06.12 (piątek – 8h), 12.12 (czwartek – 3 h), 13.12 (piątek – 7h). Kursanci biorący udział w co najmniej 90% kursu (czyli 18h) otrzymają zaświadczenie o jego ukończeniu.

Udział w kursie dla przedstawicieli warszawskiej kadry kultury jest bezpłatny. W ramach wydarzenia oferujemy przerwę kawową.

Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę” od ponad 10 lat jest liderem organizacji działających w obszarze SREBRNEJ KULTURY. W ciągu ostatnich 12 lat wyinkubowaliśmy ponad 500 projektów społecznych innowatorów, animatorów kultury, seniorów działających w obszarach takich jak: Wolontariat osób starszych (m.in. projekt „Laboratorium Zmiany”, „Laboratorium Jakości Życia”), działania
międzypokoleniowe, wspieranie osób starszych zależnych, działania obywatelskie osób starszych, współpraca z Uniwersytetami III wieku, mentoring osób starszych (w tym doświadczonych twórców i animatorów kultury). Wspieramy instytucje kultury w tworzeniu aktywnej społeczności osób starszych (m.in. TR Warszawa, Muzeum Narodowe, Muzeum Sztuki Współczesnej). Testujemy
nowatorskie rozwiązania z udziałem osób starszych (np.program „Tandem. Mentoring osób 55+). Przekazujemy innym zdobytą wiedzę (m.in. projekt „Archipelagoo of Generations” i kurs e-learningowy praktyk międzypokoleniowych, kurs doskonalący kadry kultury). Specjalizujemy się w realizacji interdyscyplinarnych przedsięwzięć na rzecz osób starszych i środowiska ich życia.